Dolmen Nord Wéris is een indrukwekkend prehistorisch grafmonument aan de rand van akkers en bossen in de Famenne. Het bestaat uit enorme puddingstenen die samen een ganggraf van ongeveer 6 meter lang vormen, met een rechthoekige grafkamer. Dit monument maakt deel uit van het uitzonderlijke megalithische landschap van Wéris, het grootste en best bewaarde in zijn soort in België. In de nabije omgeving liggen onder meer Dolmen Sud Wéris, menhir A en verschillende andere rechtopstaande stenen verspreid over het landschap. Vanuit het dorpscentrum van Wéris leiden korte wandelroutes over landelijke paden naar de site, met vrij zicht op de robuuste structuur die deels onder een aarden heuvel schuilgaat.
Archeologische en historische vondsten
Onderzoek plaatst de bouw van Dolmen Nord Wéris in het 3e millennium voor de jaartelling. Ongeveer 5.000 jaar geleden werd het graf opgericht door neolithische landbouwgemeenschappen, die lokaal gewonnen puddingsteen naar het plateau transporteerden. Het monument bestaat uit een rechthoekige grafkamer met een korte toegangsgang en was vermoedelijk oorspronkelijk bedekt door een aarden heuvel, waarvan de hellende wal aan de oostzijde nog getuigt. Opgravingen in de omgeving brachten tal van neolithische voorwerpen aan het licht, zoals vuurstenen klingen, pijlpunt met angel, schrabbers, klopstenen, gepolijste bijlen en fragmenten van menselijke botten van personen van verschillende leeftijden. Deze vondsten worden in verband gebracht met de Seine-Oise-Marnecultuur. Daarnaast zijn er sporen van hergebruik tijdens de overgang van het Neolithicum naar de Bronstijd, onder meer in de vorm van versierd klokbekeraardewerk. Ook Gallo-Romeinse munten en keramiek wijzen op activiteit in de Romeinse periode.
Toegankelijkheid en bezoekersinformatie
De dolmen is te voet eenvoudig bereikbaar vanaf de Maison des Mégalithes in Wéris, gelegen aan Place Arsène Soreil. De wandeling naar de site bedraagt ongeveer 900 meter en volgt een gemarkeerd, grotendeels vlak landelijk pad. Het terrein bestaat uit grasland en kan plaatselijk oneffen zijn, maar er zijn geen noemenswaardige hellingen of trappen. De route is geschikt voor de meeste bezoekers, al kan ze bij nat weer minder toegankelijk zijn voor mensen met beperkte mobiliteit. De toegang tot de dolmen zelf is gratis. Voor een bezoek aan het museum wordt een bescheiden toegangsprijs gevraagd; actuele tarieven zijn te raadplegen via de officiële website.