De Borkeld beslaat ongeveer 600 hectare en wordt beheerd door Staatsbosbeheer. Het gebied bestaat uit een afwisselend mozaïek van heide, bos en graslanden, samen goed voor een open en gevarieerd landschap. De Borkeld ligt vlakbij Nationaal Park Sallandse Heuvelrug en biedt een vergelijkbaar indrukwekkend landschap, maar is doorgaans minder druk. Goed onderhouden wandel- en fietsroutes doorkruisen het gebied en leiden naar stille plekken, jeneverbesstruiken en vennen waar uiteenlopende diersoorten zich thuis voelen. Een bijzonder kenmerk van De Borkeld is dat hier de grootste concentratie jeneverbesstruiken van Nederland te vinden is.

In de Borkeld zijn duidelijke archeologische sporen aangetroffen die wijzen op menselijke aanwezigheid tot wel 13.000 jaar geleden. Dit blijkt onder meer uit vondsten van stenen bijlen, huidschrapers en andere vuurstenen werktuigen. Daarnaast hebben opgravingen grafheuvels en resten van nederzettingen uit het Laat-Neolithicum en de Bronstijd aan het licht gebracht die naar schatting ongeveer 4.000 tot 6.000 jaar oud zijn. Deze grafheuvels, meestal opgebouwd uit zand en heideplaggen, onderstrepen de rol van het gebied als ceremoniële en gemeenschappelijke plek in de prehistorie. Dat deze sporen zo goed bewaard zijn gebleven, is te danken aan de relatieve afgelegen ligging van het gebied en aan langdurige natuur- en erfgoedbescherming. Samen laten de vondsten zien hoe mensen dit landschap door de eeuwen heen hebben gebruikt voor rituelen, bewoning en vroege vormen van landbouw.

Bezoekers bereiken De Borkeld via een van de vele gemarkeerde routes die door het gebied lopen. Deze wandelpaden variëren van ongeveer 1 tot 8 kilometer en voeren langs archeologische vindplaatsen zoals de grafheuvels.  Het terrein is licht glooiend; het hoogste punt, de Friezenberg, ligt op circa 40 meter boven zeeniveau. Het terrein kan zanderig of ongelijk zijn, maar kent over het algemeen geen steile hellingen of trappen, waardoor het gebied voor de meeste bezoekers met een gemiddelde conditie goed toegankelijk is. Stevig schoeisel wordt aangeraden, vooral na regen of tijdens warmere periodes. De toegang tot De Borkeld en de wandelpaden is gratis.