De grafheuvels in De Borkeld vallen op in dit natuurgebied in het oosten van Nederland. Er zijn minstens negen prehistorische grafheuvels, die zichtbaar zijn als ronde verhogingen in de open heide. Rondom deze heuvels bestaat het landschap uit een lappendeken van paarse heide, zandpaden en inheemse boomsoorten. De Borkeld is opmerkelijk vanwege zijn archeologische betekenis, vergelijkbare grafmonumenten komen ook voor in nabijgelegen gebieden zoals het Hijkerveld en andere zandlandschappen verspreid over Nederland.
Archeologische en historische vondsten
Onderzoek wijst uit dat deze grafheuvels, of tumuli, dateren uit de late neolithische periode tot de bronstijd, ongeveer 4.000 tot 6.000 jaar oud. Opgravingen op vergelijkbare locaties in Nederland tonen aan dat deze heuvels zijn aangelegd met zand en heide en dienden als begraafplaatsen voor de lokale bevolking. Er zijn aanwijzingen dat sommige heuvels één graf bevatten, terwijl andere meerdere graven van opeenvolgende generaties bevatten. Het omliggende land is mogelijk opzettelijk ontgonnen om plaats te bieden aan ceremoniële of begrafenisactiviteiten. Bovendien wijzen vondsten op vergelijkbare locaties op het bestaan van oude landbouwpercelen, bekend als Keltische velden, wat duidt op langdurige menselijke bewoning en landbouwpraktijken in de prehistorie.
Toegankelijkheid en bezoekersinformatie
Parkeren is mogelijk aan de Borkeldweg 17 in Markelo. De grafheuvels zijn bereikbaar via gemarkeerde wandelpaden die beginnen bij de ingang van het natuurgebied De Borkeld. Het hoofdpad naar de meest intacte grafheuvels is ongeveer 1 tot 1,5 kilometer lang en loopt over zanderige en enigszins oneffen grond. Het terrein is overwegend vlak met lichte hellingen en loopt door heidevelden en dun bebost gebied. Hoewel het pad onverhard is, is het voor bezoekers die redelijk mobiel zijn goed begaanbaar. Voor mensen met beperkte mobiliteit kunnen de zanderige stukken en natuurlijke ondergrond echter een uitdaging vormen. De toegang tot natuurgebied De Borkeld en de grafheuvels is gratis.