Gelegen in de uitgestrekte heidevelden tussen de dorpen Laren, Bussum en Hilversum liggen de Grafheuvels Westerheide, een groep prehistorische grafmonumenten. Met hun zachte grasvormen omringd door brede heidevelden gaan deze aarden heuvels vrijwel naadloos op in het natuurlijke landschap. De Westerheide maakt deel uit van het Goois Natuurreservaat, een beschermd natuurgebied dat bekendstaat om zijn schilderachtige landschappen en zichtbare archeologische overblijfselen. Ook elders op de omliggende heide komen vergelijkbare grafheuvels voor, die samen een groter archeologisch geheel vormen binnen de regio.
Archeologische en Historische Vondsten
Onderzoek door Nederlandse erfgoedorganisaties en archeologen heeft uitgewezen dat de grafheuvels op zowel de Zuiderheide als de Westerheide dateren uit een lange periode, van het Laat-Neolithicum tot en met de IJzertijd (circa 2000–500 v.Chr.). Opgravingen van vergelijkbare grafheuvels in de omgeving hebben sporen aan het licht gebracht zoals cirkels van houten palen, met zand opgeworpen heuvels en grafgiften, waaronder een beker op voetjes en een koperen dolk. Analyse van plantenresten en bodemonderzoek wijzen erop dat het gebied rondom de heuvels nauwelijks intensief werd gebruikt voor landbouw, wat suggereert dat de grafheuvels hoofdzakelijk werden gebruikt voor ceremoniële of begrafenisdoeleinden. In de 15e of 16e eeuw zijn enkele nabijgelegen aarden structuren (maar niet de grafheuvels zelf) versterkt, mogelijk voor verdedigingsdoeleinden of veeteelt. Het prehistorische karakter van de grafheuvels is daarbij behouden gebleven.
Toegankelijkheid en Bezoekersinformatie
De belangrijkste grafheuvels zijn te bereiken via gemarkeerde wandelpaden vanaf de hoofdingang van natuurreservaat Westerheide of vanaf nabijgelegen parkeerplaatsen. De wandeling door het heidelandschap beslaat ongeveer 300 tot 500 meter en voert over licht glooiend, grotendeels vlak terrein. De paden zijn zanderig, goed onderhouden en bij droog weer doorgaans geschikt voor wandelaars en rolstoelgebruikers. Er zijn geen trappen of steile hellingen, al kan de losse zandgrond na regenval wat lastig begaanbaar zijn. De toegang tot de Grafheuvels Westerheide is gratis.
