Hunebed D9 ligt in de directe nabijheid van woningen en dorpsvoorzieningen en heeft een bescheiden maar herkenbare aanwezigheid in het centrum van Anloo. Hoewel het hunebed niet meer compleet is, zijn er nog meerdere grote verweerde keien zichtbaar. Sommige liggen plat op de grond, andere staan schuin overeind, deels omringd door bomen die het geheel een enigszins beschutte sfeer geven. Het monument gaat vanzelfsprekend op in zijn omgeving en vormt een contrast met de grotere hunebedden in het open Drentse landschap. Juist de ligging midden in het dorp onderstreept de dubbele functie van D9: een eeuwenoud overblijfsel én een rustige plek voor bezoekers. In Drenthe zijn meer dan vijftig van dit soort steengraven te vinden, waarbij D9 tot de meest toegankelijke behoort dankzij de ligging direct in de bebouwde kom.
Archeologische en historische vondsten
Hunebed D9 werd gebouwd in het Neolithicum, ongeveer tussen 3400 en 3200 voor Christus, door mensen van de Trechterbekercultuur, de eerste landbouwgemeenschappen in deze streek. Deze steengraven zijn opgebouwd uit grote zwerfkeien die zo werden geplaatst dat er overdekte grafkamers ontstonden. Net als bij andere hunebedden bestond D9 oorspronkelijk uit rechtopstaande draagstenen waarop zware dekstenen rustten. Tegenwoordig is echter alleen het oostelijke deel van het monument bewaard gebleven en zijn meerdere stenen verdwenen.
In 1952 vond er een opgraving plaats waarbij meer dan honderd scherven van aardewerk uit de Trechterbekercultuur werden aangetroffen. Dit wijst erop dat hier ooit minstens één omvangrijke grafkamer aanwezig was. Op andere hunebedlocaties in Drenthe zijn eveneens aardewerk, stenen werktuigen en vuurstenen gevonden, wat bevestigt dat deze monumenten dienden als gemeenschappelijke begraafplaatsen met een rituele betekenis die generaties lang voortduurde.
Toegankelijkheid en bezoekersinformatie
Hunebed D9 ligt direct naast de doorgaande weg in het bebouwde deel van Anloo en is te bereiken zonder noemenswaardige wandeling. Dankzij het vlakke terrein en de ligging aan de weg is dit één van de best toegankelijke hunebedden van Drenthe. Er zijn geen trappen of onverharde paden, waardoor ook bezoekers met een beperkte mobiliteit het monument eenvoudig kunnen bezoeken. De toegang is gratis.
