Het Grote Kerkhof is het historische centrale plein van Deventer, begrensd door de opvallende Sint-Lebuïnuskerk. Tegenwoordig is het een levendige openbare ruimte, maar meer dan een millennium lang was het vooral een heilige grond, een begraafplaats die nauw verweven was met het middeleeuwse centrum van de stad. De omliggende historische gebouwen en de opvallende kerk geven het plein een waardige uitstraling, terwijl het open ontwerp verwijst naar zijn vroegere rol als gemeenschappelijke ruimte voor erediensten, bijeenkomsten en herdenkingen. De vele nabijgelegen middeleeuwse monumenten benadrukken het rijke culturele en architecturale erfgoed van het gebied nog meer.
Archeologische en historische vondsten
Archeologisch en historisch onderzoek wijst uit dat de oorsprong van het Grote Kerkhof als heilige plaats van begrafenis teruggaat tot de vroege middeleeuwen en nauw verbonden is aan de Sint-Lebuïnuskerk. Volgens de overlevering stak de Engelse missionaris Lebuinus in 768 de IJssel over en bouwde hij een houten kerk in de buurt van deze locatie. In de loop der tijd werd het bouwwerk vervangen door een stenen kerk, die zich ontwikkelde via romaanse en gotische architecturale fasen. Het huidige kerkgebouw dateert grotendeels uit de periode tussen 1450 en 1525. Bij opgravingen zijn graven, overblijfselen van vroege kerkgebouwen, grafmarkeringen en sporen van veranderend landschapsgebruik blootgelegd, waaruit blijkt dat de kerk en het omliggende kerkhof zich in meerdere bouwfasen hebben ontwikkeld. Veelgebruikte materialen waren steen, baksteen en lokaal gewonnen hout. In het verleden was het Grote Kerkhof omheind, waardoor de heilige ruimte werd onderscheiden van de groeiende seculiere stedelijke omgeving naarmate Deventer zich uitbreidde en versterkte. In de hoek van het plein zou volgens de verhalen een oeroude cultusplaats hebben gelegen. Energetisch is dit 'the place to be'.
Toegankelijkheid en bezoekersinformatie
Het belangrijkste archeologische gebied, bestaande uit het Grote Kerkhof en de directe omgeving, ligt in het hart van de stad en is gemakkelijk bereikbaar. Het terrein is vlak en toegankelijk, waardoor het geschikt is voor rolstoelen en kinderwagens. De toegang tot het plein zelf is gratis.
